BẠN ĐÃ BIẾT GÌ VỀ ‘ĐÁ CỨNG’ VÀ ‘ĐÁ DAI’ CHƯA?

Đá quý hay đá bán quý thì về bản chất vẫn là đá, vẫn sẽ bị xầy xước, móp méo, bể vỡ khi có ngoại lực tác động vào. Nếu bạn là người ham mê tìm hiểu về đá phong thủy tự nhiên thì bài viết này Liugems sẽ chỉ bạn cách phân biệt hai khái niệm vô cùng quan trọng: “Độ cứng” và “Độ dai”.

Độ cứng của đá quý là gì?

Độ cứng là một trong những thuộc tính quan trọng của đá quý, bởi vì độ bền của viên đá phụ thuộc vào nó rất nhiều. Đá quý càng cứng thì ít khả năng bị bể vỡ, sứt mẻ hoặc trầy xước. Lí giải điều này, các chuyên gia giải thích rằng: Thành phần chủ yếu của bụi bẩn trong không khí chính là các mảnh vụn thạch anh có độ cứng 7, nếu tác động lâu ngày có thể làm mòn hoặc trầy xước đá quý.

Phương pháp Scratch Hardness (vết trầy xước) được nghiên cứu và phát triển, mang tới rất nhiều điều hữu ích cho các nhà khoáng vật học và ngọc học trong việc xác định độ cứng của một viên đá theo nguyên lý sau: “Cạnh bén của một khoáng vật đã biết độ cứng mà làm trầy xước bề mặt phẳng của một khoáng vật khác thì nó cứng hơn.”

Vào năm 1824, nhà khoáng vật học Mohs (Australia) đã chọn 10 khoáng vật tương đối phổ biến và sắp xếp chúng theo thứ tự độ cứng tăng dần từ 1 tới 10 như sau:

Thang đo độ cứng Mohs
Thang đo độ cứng Mohs

Bức hình phía trên mô tả độ cứng của các khoáng vật theo thứ tự từ bé đến lớn, theo đó, mỗi khoáng vật có thể rạch trầy khoáng vật có số thứ tự thấp hơn trên thang độ cứng nhưng không thể rạch trầy khoáng vật có số thứ tự lớn hơn.

Ví dụ: kim cương rạch trầy dễ dàng Corundum (Ruby và Sapphire là hai loại đá điển hình của dòng họ Corundum), Corundum rạch trầy Topaz và Topaz rạch trầy Thạch anh. Hai khoáng vật có độ cứng giống nhau có thể rạch trầy nhau.

Ngoài những khoáng vật nằm trong thang độ cứng, chúng ta còn có thể xác định bằng các vật liệu thú vị khác như: Móng tay có độ cứng là 2,5; đồng xu bằng đồng có độ cứng 3,5; một lưỡi dao là 5,5; thủy tinh cửa sổ là 5,5; một thanh thép là 6,5; mũi khoan là 8,5. Sử dụng những vật liệu có độ cứng đã được biết trước sẽ cho chúng ta biết chính xác vị trí của vật liệu trên thang đo Mohs.

Một số vật dụng thú vị dùng đo độ cứng
Một số vật dụng thú vị dùng đo độ cứng

 *** Lưu ý: Thao tác kiểm tra độ cứng của đá quý này có khả năng phá hủy mẫu thử, do đó nên tránh thử trên đá quý đã gia công thành linh vật như Tỳ hưu, Hồ ly, tượng Phật… Càng không nên kiểm tra độ cứng trên những đá quý trong suốt đã mài giác.

Như lúc đầu mình có nhắc đến, Thạch anh có độ cứng 7, là thành phần chủ yếu của bụi trong không khí. Do đó khi lau bụi trên một viên đá có độ cứng thấp hơn thạch anh (hoặc thậm chí nó tiếp xúc với không khí trong một thời gian dài) cũng có thể tạo ra những vết trầy nhỏ. Vì vậy những khoáng vật đá quý mềm hơn thạch anh thường có những vết trầy trên bề mặt.

Độ dai của đá quý là gì?

Sự gắn kết của một khoáng vật là sức kháng cự của nó đối với hành động đập vỡ hoặc làm hư hại, nó được gọi là độ dai. Độ dai và độ cứng đều là những nhân tố xác định độ bền của đá quý, nhưng chúng không nhất thiết có liên quan tới nhau. Điển hình là Kim Cương, đứng vị trí số 1 trong bảng độ cứng, thế nhưng Kim Cương tương đối dòn, dễ vỡ khi bị đập một lực mạnh.

Mình từng nghe một câu chuyện hơi phí của thế này: “Có anh nhà giàu kia hí hửng đi ra tiệm trang sức sang trọng bậc nhất và rước về cho mình 1 viên Kim Cương to sụ. Sau khi về nhà, anh đeo miết, bất kể ở nhà hay ra ngoài đường. Đến ngày hôm sau, trong lúc đóng cánh cửa kéo vào nhà, mặt đá Kim Cương nhô ra nên bị kẹt lại giữa cửa và tường rồi nát vụn, chỉ còn lại đống mảnh vụn giữa nhà.” Bài học mà Liugems muốn nhấn mạnh ở đây là gì? Chính là không có đá bền, chỉ có cách sử dụng bền từ người đeo mà thôi.

Cấm thạch (Jadeit) là một trong những viên đá có độ dai chắc cao.
Cấm thạch (Jadeit) là một trong những viên đá có độ dai chắc cao.

Bên cạnh đó, một số đá quý có thể có độ cứng không cao nhưng lại rất dai do cấu trúc bên trong đặc biệt. Ví dụ kinh điển là Jadeit và Nephrit rất được ưa chuộng ở thị trường Việt Nam và Châu Á. Hai khoáng vật này có độ cứng chỉ đạt 6 – 6.5 trên thang Mohs, nhưng rất bền vững vì có cấu tạo sợi, bó.

Mỗi viên đá đều sẽ có ưu điểm và khuyết điểm riêng, chính vì vậy, để linh vật của mình mãi luôn được đẹp, sáng bóng thì bạn cần biết thêm về một số “Cách bảo quản trang sức bằng đá quý” nhé!

Content Protection by DMCA.com
SẢN PHẨM LIÊN QUAN
BÀI VIẾT LIÊN QUAN